De Circulaire #43: problemen met verkiezingen, digifestivals en katten op tafels ✏️⚛️🙀

Revue
 
Andare a Roma senza vedere il papa! Of zoiets. Ik stuur jullie de 43ste editie van De Circulaire vanu
 
3 april · Editie #43 · Bekijk online
De Circulaire
Andare a Roma senza vedere il papa! Of zoiets. Ik stuur jullie de 43ste editie van De Circulaire vanuit La Città Eterna: Rome! Tevens de stad van de zwerfkatten: dankzij een oude wet mogen thuisloze poezen niet zomaar worden afschoten, en daarom lopen ze hier overal rond. Net als in deze editie van De Circulaire. Ciao!

De oncontroleerbare verkiezingen
Detail uit een PvdA-verkiezingsposter uit 1963, CC-BY.
In de vorige Circulaire kon u lezen over een special die ik voor de Volkskrant maakte waarin je kon zien hoe de Tweede Kamer er uit zou zien met een ander kiesstelsel, bijvoorbeeld op gemeenteniveau, of met een kiesdrempel.
Waar u niks over las was de frustratie die we hadden om alle benodigde data te verzamelen. We hadden best wel specifieke data nodig, bij voorkeur per stembureau. En wat blijkt: er is geen enkele plek waar die data te vinden is. Sommige gemeenten publiceren zelfs geen data over welke partij bij hen het grootste is geworden. Best gek toch?
Die frustratie leidde tot een artikel, wat afgelopen woensdag pagina twee van de krant haalde. Hoe wordt die data over de verkiezingen eigenlijk verzameld?
Het begint bij de Kiesraad: die maken alleen de einduitslag en de uitslagen per kieskring openbaar. Er zijn 20 kieskringen in Nederland, dus heel specifiek zijn die niet. Kieskring 17 is bijvoorbeeld zowel Breda als Tilburg. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om de uitslag per stembureau ter inzage aan te bieden (de zogenaamde proces-verbalen), maar dat hoeft niet digitaal. En na drie maanden zijn ze verplicht om die papieren te vernietigen.
Er is dus geen wettelijke verplichting voor gemeenten of de kiesraad om de uitslag op het niveau van de stembureaus openbaar te maken, anders dan in papier ter inzage op het gemeentehuis. Het gevolg is dat er geen centrale plek is voor de gedetailleerde uitslagen: de 388 Nederlandse gemeenten doen het allemaal zelf, en dat zorgt voor grote verschillen.
Er zijn gemeenten die alleen aan de wettelijke verplichtingen voldoen en de uitslagen voor een beperkt aantal dagen beschikbaar maken op het gemeentehuis (zoals Tilburg) of zelfs menen dat het digitaal aanbieden niet mag van de kieswet (Lelystad en Urk bijvoorbeeld) en dat het verboden is om foto’s te maken van de uitslag. Waarom overschrijven dan wel is toegestaan mag Joost weten.
Andere gemeenten (zoals Apeldoorn) bieden de data wel aan, maar alleen als PDF met tabellen en de nummers van de stembureaus, welke stembureaus bij de nummers horen wordt niet vermeld, en de telling is alleen op partijniveau (niet op kandidaatsniveau). 
Een stapje omhoog is een Excel-bestand met de tellingen per bureau én per kandidaat, zoals de gemeente Enschede. Sommige gemeenten bieden zelfs hele kaartjes aan met uitslagen per stembureau, zoals de gemeente Heerlen. Fun fact: in plaats van ‘grootste’ gebruikt Heerlen de aanduiding 'Beste partij’ voor de partij die de meeste stemmen haalde.
Een hoop gedoe dus, want ga dat maar eens doen voor 388 gemeenten. Maar is het dan zo erg dat die gedetailleerde uitslagen zo lastig te vinden zijn?
De Kiesraad meldt op haar site dat “Alle stukken waarop de einduitslag is gebaseerd, worden ter inzage gelegd of op internet gepubliceerd. Zo is de uitslag voor iedereen te controleren.”
Maar dat is ondoenlijk als sommige gemeenten die publicatie vrijwel onbruikbaar publiceren of waneer je persoonlijk naar gemeenten moet om daar de uitslagen te bekijken binnen een beperkt aantal dagen.
En het gekke is: van de verkiezingen in 2012 is de data wél te downloaden, zelfs op stembureauniveau. De Kiesraad “gaat hun best doen” om toch nog de uitslag van 2017 op gedetailleerd niveau te publiceren, maar dat is dus geen harde garantie. Dat zou een achteruitgang betekenen in de manier waarop de kiezer de uitslag kan controleren. En het is een achteruitgang voor politieke partijen, onderzoekers en media die willen duiden en onderzoeken welke politieke ontwikkelingen er plaatsvinden op wijkniveau. De artikelen die we bij de Volkskrant schreven over de meest 'extreme’ stembureaus, en over het meest gemiddelde stembureau van Nederland waren onmogelijk geweest zonder die gedetailleerde data.
En het gaat ook gewoon om het principe. In een democratisch land waar vrije verkiezingen worden gehouden moet de uitslag goed door de burgers te controleren zijn.
Wat ik verder nog maakte de afgelopen twee weken
The Good, The Bad, and The Interesting
Digitaal in de lichtstad
Warping Halos van Children of the Light, denk ik.
Ik ging naar de STRP Biënnale, een evenement over creatieve technologie in Eindhoven. Die is net afgelopen, dus daar kunt u niet meer heen, maar gelukkig is er nu dit stukje.
Op de expo waren ongeveer 20 werken te zien. Meest interessant vond ik Other/Self. Een installatie waar je elkaars hartslag laat synchroniseren door allerlei effecten en geluiden. The Physical Mind van Teun Vonk was ook tof: twee kussens waar je tussen geplet wordt waardoor je een soort meditatieve ervaring krijgt.
En dan was er nog Stelarc. Deze Cypriotisch-Australische performancekunstenaar vindt het menselijk lichaam maar overbodig en heeft daarom een oor in z'n arm laten implanteren. In Eindhoven deed hij een performance onder de naam Re-Wired/Re-Mixed. Op een VR-bril zag hij een livestream van iemand in Manchester, hij hoorde het geluid van iemand in Basel en z'n arm zat in een pneumatisch skelet dat je kon controleren via een scherm. In de toekomst zien we er allemaal vast zo uit.
Dan nog iets wat me frustreerde aan deze biënnale. Iets wat ik misschien maar De wet van Hay moet gaan noemen: communicatie rondom vage moeilijk te begrijpen projecten is zelf vaak ook vaag en moeilijk te begrijpen. In dit geval de communicatie rondom de STRP Biënnale. Gewoon zo maar even een voorbeeld: dit zijn de vijf verschillende kaartjes die je kon kopen voor de bijbehorende conferentie:
Als ik het goed begrijp kun je dus twee dagen naar de conferentie mét keynote, naar beide dagen zónder keynote, alleen naar de keynote, of alleen naar dag 1 met de keynote. En je kan ook nog naar iets op die twee dagen voor €50, maar wat dat is snap ik niet.
De website is ook onduidelijk, en geeft pas na veel zoeken antwoord op simpele vragen als “hoe laat gaat de expositie open” en “wat is er te zien en waar”.
Voor de volgende keer hoop ik op nog meer toffe digitale kunst, en de meest saaie (maar efficiënte) communicatie die het allemaal uitlegt.
De beste linkjes van het internet
De opdeling van dit rubriekje met subkopjes was een groot succes: 80% van 34 respondenten vond dat een goed idee, dus dat blijven we maar doen dan. Voor de gelegenheid in het Latijn: ars, medium en vita.
Ars: kunst en kunde
Medium: gemeenschap en publiciteit
Vita: leven en mensheid
De beste gifjes speciaal voor u
Voorgeselecteerd door mijn bijzonder charmante fiscaal partner, de geweldige Lotte Belice!
Ten eerste een hele schattige en harige wekker.
Ik hoop dat ik op de terugreis ook zo'n geweldige buurman heb in het vliegtuig.
Hee, en waar zijn de katten?! Hier is er een, maar goed kijken, want hij is ook zo weer weg.
Dat was het! Ik durf het bijna niet te zeggen, maar óók De Circulaire #44 verschijnt vanuit het buitenland, namelijk Austin (Texas). Ik reis wat af. Maar wat wel zeker is: ook die aflevering bevat weer kattengifjes, de beste linkjes en moeilijke lange stukken over saaie onderwerpen die ik toevallig interessant vind.
Tot dan!
Hoe vond je deze editie?
Thumbs up 1ae5a7bdfcd3220e2b376aa0c1607bc5edaba758e5dd83b482d03965219a220b Thumbs down e13779fa29e2935b47488fb8f82977fedcf689a0cc0cc3c19fa3c6bb14d1493b
Gemaakt door De Circulaire met Revue.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.